پایگاه خبری راز توسعه
مطالب مرتبط
احسان قمری کارشناس و تحلیلگر مسائل اقتصادی درگفت و گو با “راز توسعه” در خصوص اثرات نرخ بهره در اقتصاد و توجه به پارامترهایی که می توانند مزیت یا معایب نرخ بهره باشند گفت: نرخ بهره در ادبیات اقتصادی همان “قیمت پول” است. وقتی این قیمت تغییر می‌کند، تمام معادلات سرمایه گذاری، پس‌انداز و مصرف نیز تغییر می‌کند. در شرایطی که نرخ تورم بالا و حاشیه سود تولید پایین است، افزایش نرخ بهره عملاً تولید را از توجیه اقتصادی خارج می‌کند. یک واحد تولیدی که با حاشیه سود ۱۲ تا ۱۶ درصدی کار می‌کند، چگونه می‌تواند تسهیلات ۳۵ درصدی دریافت کند؟ این یعنی “حاشیه سقوط”، نه حاشیه سود.
وی در خصوص مخرب بودن افزایش نرخ بهره بر تولید نیز تاکید کرد: نرخ بهره یک تیغ دو لبه است. اگر نرخ سود به صورت دستوری و بسیار پایین تر از تورم نگه داشته شود، “نرخ بهره حقیقی” منفی می‌شود. در چنین شرایطی، سپرده‌گذار پول خود را از بانک بیرون می‌کشد و به سمت بازارهای ارز، طلا و مسکن می‌برد. این هجوم نقدینگی به بازارهای غیرمولد، تورم را تشدید می‌کند و خود تولید را نیز تحت فشار قرار می‌دهد.
قمری معتقد است: پس مشکل اصلی اینجاست که در اقتصاد ایران نه افزایش نرخ سود به تنهایی و نه کاهش دستوری آن به تنهایی راهکار نیست. آنچه تولید را نجات می‌دهد، “نرخ بهره تعادلی” است؛ نرخی که نه تولیدکننده را زیر بار بدهی خرد کند و نه با منفی شدن، سرمایه‌ها را به بازارهای سفته بازانه فراری دهد.
این تحلیلگر مسائل اقتصادی در خصوص تفاوت نرخ بهره در ایران و سایر کشورها نیز گفت: در کشورهای توسعه یافته، نرخ بهره معمولاً حدود یک سوم حاشیه سود تولید است. یعنی تولیدکننده با اخذ تسهیلات، سرمایه گذاری می‌کند و سود مناسبی می‌برد. اما در ایران این نسبت کاملاً برعکس است، یعنی نرخ بهره حوالی سه برابر حاشیه سود تولید است.
وی در این باره تاکید کرد: به زبان ساده، تولیدکننده ایرانی اگر بهترین عملکرد را هم داشته باشد، قادر به پرداخت سود بانکی و بازپرداخت وام‌ها نیست. نتیجه چیست؟ سرمایه‌ها از بخش مولد خارج می‌شوند و به سمت بازارهای سفته بازی می‌روند. این نه تنها تولید را زمین گیر می‌کند، بلکه رکود و بیکاری را نیز تشدید می‌کند.
قمری معتقد است: در شرایطی که اقتصاد با تولید از جای خود برمی خیزد سیاست ها باید حامی تولید باشد نه اینکه یک بخش ماجرا دیده شود وبخش مهم مساله ما که از دست رفتن کار و تولید و ایجاد ارزش افزوده است مورد بی توجهی و غفلت سیاست گذاری های مسوولین و قربانی تصمیمات غلط یا بی تصمیمی شود از این رو انتظار می رود آنچه در زمینه تعیین نرخ بهره انجام می شود در وهله اول نگاه محکم و شفاف و تعیین کننده ای برای نجات و کمک به تولید داشته باشد چرا که نجات اقتصاد در بازگشت به چنین دیدگاه و نگاهی است.
